ไขข้อสงสัย สุนัขกลัวอะไรบ้าง นอกจากเสียงดัง

J. Kanji
26 ม.ค. 26
15:54
9 views

สุนัขกลัวอะไรบ้าง นอกจากเสียงดัง หมาหลายตัว มีความกลัวอีกหลายแบบ ที่เราอาจมองข้ามไป ทั้งความกลัวการอยู่ลำพัง คนแปลกหน้า สถานที่ที่มีประสบการณ์ไม่ดี หรือสิ่งของแปลกๆ จนเผลอตีความว่าเขาดื้อ ทั้งที่จริงเขาแค่กำลังกลัวอยู่เฉยๆ บทความนี้จะพาไปเจาะลึก ว่าหมากลัวอะไรอีกบ้าง

สิ่งที่สุนัขกลัว นอกจากเสียงดัง
เหตุผลที่ทำไมสุนัข ถึงกลัวสิ่งเหล่านี้
วิธีช่วยให้สุนัขรู้สึกปลอดภัยมากขึ้น

กลัวการถูกทิ้งให้อยู่ลำพัง (Separation Anxiety)

ความกลัวยอดฮิตอย่างหนึ่งของสุนัข คือ “กลัวถูกทิ้ง” หรือกลัวการอยู่คนเดียว โดยเฉพาะหมา ที่ผูกกับเจ้าของมาก หรือเคยมีประสบการณ์ ถูกทิ้งมาก่อน งานวิจัยปี 2020 ที่เก็บข้อมูลจากสุนัขเลี้ยง ในฟินแลนด์กว่า 13,000 ตัว พบว่าหมาประมาณ 72% มีพฤติกรรมที่จัดว่า “มีปัญหา” อย่างน้อยหนึ่งอย่าง

และเกือบ 30% มีความกลัวบางแบบ เช่นกลัวคนแปลกหน้า หรือกลัวหมาตัวอื่น บางบ้านพอเจ้าของออกจากบ้าน หมาก็เห่า หอน เดินวน หรือทำลายข้าวของ ทั้งที่ตอนมีคนอยู่กลับนิ่ง นี่มักไม่ใช่ความดื้อ แต่เป็นความเครียด จากการต้องอยู่ลำพัง ความกลัวแบบนี้ มักมาจากประสบการณ์เดิมๆ

เช่นเคยเปลี่ยนเจ้าของบ่อย เคยถูกขังนาน หรือชินกับการมีคนอยู่ตลอด พออยู่คนเดียวก็เหมือนโลกทั้งใบหายไป การค่อยๆ ฝึกให้หมาอยู่ลำพังทีละนิด เพิ่มเวลาไปเรื่อยๆ พร้อมให้ของเล่น หรือกิจกรรมใช้จมูก (ซ่อนขนมในของเล่น) จะช่วยให้เขารู้สึกปลอดภัยขึ้น และสงบลงได้ (5 มีนาคม 2020) [1]

กลัวคนแปลกหน้า หรือสังคมใหม่ๆ

หมาบางตัวไม่กลัวเสียงพลุ แต่กลัว “คน” โดยเฉพาะคนแปลกหน้า คนตัวสูงๆ คนที่เดินเข้ามาเร็วเกินไป หรือเด็กที่ส่งเสียงดัง และวิ่งกรูเข้ามากอด สุนัขที่กลัวคนแปลกหน้า มักแสดงออกด้วยการหลบ ซ่อนหลังเจ้าของ หางจุกก้น ตัวแข็ง หรือบางตัวเลือก “เห่าใส่” เพื่อกันตัวเองให้ปลอดภัย

ถ้าเราไม่เข้าใจ อาจมองว่าเป็นหมาดุ ทั้งที่จริงแล้วเขาแค่ไม่มั่นใจ ในสถานการณ์ หมาที่ไม่ค่อยได้ออกไปเจอโลก พบคนหลากหลาย หรือไม่ได้เข้าสังคมตั้งแต่เด็ก จะมีโอกาสกลัวสถานการณ์ใหม่ๆ มากกว่า

การค่อยๆ พาไปเปิดโลกในแบบที่หมารับไหว เช่น ไปสวนที่เงียบๆ ก่อน อยู่ห่างๆ คนแปลกหน้า ให้รางวัลเมื่อเขามองคน แต่ไม่ตื่นตระหนก เป็นการสอนว่าคนใหม่ๆ ไม่ได้น่ากลัวเสมอไป (16 เมษายน 2019) [2]

กลัวการถูกจับตัว สัมผัสแรงๆ หรือถูกบังคับ

สำหรับมนุษย์ การกอดรัดฟัดเหวี่ยง คือการแสดงความรัก แต่สำหรับหมาหลายตัว การถูกโอบแน่นๆ ดึงตัวแรงๆ หรือถูกอุ้มแบบไม่ให้เขาตั้งตัว กลับเป็นสิ่งที่ทำให้รู้สึกไม่ปลอดภัย หมาบางตัวไม่ชอบให้แตะหัว ไม่ชอบให้กอดจากด้านหลัง

หรือไม่ชอบให้คนแปลกหน้า เข้ามาลูบตัวเร็วเกินไป ถ้าฝืนจับ เขาอาจแสดงออกด้วยการสะบัดหนี ขู่ หรือกัดแบบงับเตือน ซึ่งหลายครั้ง ไม่ได้เกิดจากนิสัยร้าย แต่เป็นการ “ป้องกันตัวเอง” จากสิ่งที่เขากลัว

การให้หมาเป็นคนเข้ามาหาเราเอง ค่อยๆ ยื่นมือให้ดมก่อน แล้วลูบเบาๆ ตามจุดที่เขายอมรับ (เช่นใต้คางหรือข้างคอ มากกว่าบนหัวตรงๆ) จะช่วยให้หมารู้สึกคุมสถานการณ์ ได้มากขึ้น ไม่รู้สึกว่ากำลังถูกบังคับ

กลัวสถานที่หรือเหตุการณ์ ที่เคยมีประสบการณ์ไม่ดี

แค่หยิบสายจูง หมาบางบ้านก็กระโดดดีใจ แต่บางบ้านพอเห็นกล่องใส่สัตว์เลี้ยง หรือเห็นทางเลี้ยวไปคลินิกสัตวแพทย์ ก็เริ่มตัวสั่น หอบ หรือพยายามถอยหนีทันที เพราะในความทรงจำของเขา “สถานที่นี้ เคยเจ็บ เคยถูกจับ เคยถูกฉีดยา”

หมาจึงไม่อยากกลับไป อยู่ในสถานการณ์เดิมอีก ไม่ใช่แค่คลินิกหรอก แต่ยังรวมถึงที่ที่เคยเจอเหตุการณ์ไม่ดี เช่น สวนที่เคยโดนหมาไล่ หรือถนนที่เคยมีรถ บีบแตรใส่ใกล้ๆ ซึ่งก็ไม่ต่างจากคำถามว่า ทำไมสุนัข กลัวเสียงดัง เมื่อเสียงนั้น ผูกกับประสบการณ์ไม่ดีของเขา

ทางแก้คือเปลี่ยนภาพจำใหม่ให้เขา เช่นพาไปคลินิก ในวันที่ไม่ต้องฉีดยา แค่ไปชั่งน้ำหนัก เล่นกับพี่พนักงาน รับขนมอร่อยๆ หรือพาไปสวน แล้วทำกิจกรรมสนุกๆ กับเจ้าของ ให้เขารู้ว่า “ที่นี่ไม่ได้มีแต่สิ่งแย่ๆ เสมอไป”

หมากลัวสิ่งของ แปลกๆ ในบ้าน

สิ่งที่เรามองว่าเล็กน้อย อย่างพื้นกระเบื้องลื่นๆ บันไดชันๆ พรมใหม่ หรือกล่องใบใหญ่ ที่เพิ่งเอาเข้าบ้าน ก็อาจกลายเป็น “ตัวสร้างความกลัว” ให้หมาได้เหมือนกัน หมาหลายตัวไม่กล้าขึ้น–ลงบันได เพราะเคยลื่น เคยพลาด หรือไม่มั่นใจในพื้นผิวที่เท้าเหยียบ

งานวิจัยปี 2020 รายงานว่า 23.5% ของหมาในกลุ่มตัวอย่าง กลัวพื้นหรือที่สูง เช่น ไม่ยอมเดินบนพื้นบางแบบ หรือหยุดนิ่งเวลาต้องขึ้นลงบันได สอดคล้องกับรายงานสัตวแพทย์ปี 2019 ที่พบว่าหลายเคส เริ่มกลัวพื้นไม้ หรือพื้นกระเบื้อง หลังจากเคยลื่นล้มแรงๆ ไม่กี่ครั้งจนจำฝังใจว่าพื้นแบบนั้นอันตราย (18 กันยายน 2019) [3]

สำหรับเครื่องใช้ไฟฟ้า อย่างหุ่นยนต์ดูดฝุ่น หรือไดร์เป่าผม ที่มีทั้งเสียง และการเคลื่อนไหวคาดเดายาก หมาตัวเล็กอาจรู้สึกว่า ของเหล่านี้ “ใหญ่น่ากลัว” กว่าเดิม การค่อยๆ ให้เขาเจอจากระยะไกล มีทางหนีได้เสมอ และให้รางวัล เมื่อเขาอยู่ใกล้ได้ โดยไม่ตื่นตระหนก จะช่วยให้ความกลัวลดลง โดยไม่กดดันเกินไป

กลัวสุนัขตัวอื่น หรือสิ่งเร้าที่เคลื่อนไหวเร็ว

ไม่ใช่หมาทุกตัว จะชอบเล่นกับหมาด้วยกัน บางตัวกลัวสุนัขตัวอื่น โดยเฉพาะตัวที่วิ่งเข้าหาเร็วๆ เห่าเสียงดัง หรือมีขนาดตัวต่างกันมาก จนน่ากดดัน อาการที่เห็นได้ เช่น หมาหลบหลังขาเจ้าของ หางจุกก้น หูแนบกับหัว ลิ้นเลียปากรัวๆ หันหน้าหนี หรือแข็งทื่อไม่กล้าขยับ

ถ้าเราฝืนลากเข้าไปทักทาย อาจทำให้ความกลัว ฝังลึกยิ่งกว่าเดิม บางตัวสะสมจนเปลี่ยนเป็น “เห่าใส่ก่อน” เพราะคิดว่า “กันไว้ดีกว่า” นอกจากหมาตัวอื่นแล้ว สิ่งที่เคลื่อนไหวเร็ว เช่นรถจักรยานยนต์ สเก็ตบอร์ด จักรยาน หรือคนที่วิ่งออกกำลังกาย ก็อาจเป็นตัวกระตุ้นความกลัวได้เหมือนกัน

การฝึกให้หมามองสิ่งเหล่านี้ จากระยะที่เขารับไหว แล้วให้รางวัลเพื่อสร้างภาพจำดีๆ จะช่วยให้เขาค่อยๆ ผ่อนคลาย ยิ่งทำซ้ำในจังหวะ ที่เขายังสบายใจ เขาก็ยิ่งมั่นใจ ในโลกข้างนอกมากขึ้น

สุนัขกลัวอะไรบ้าง นอกจากเสียงดัง กับบทสรุป

สุนัขกลัวอะไรบ้าง นอกจากเสียงดัง ตอบได้เลยว่ากลัวได้หลายอย่าง ตั้งแต่การอยู่ลำพัง คนแปลกหน้า ไปจนถึงสิ่งของในบ้าน และสุนัขตัวอื่นๆ หน้าที่ของเราในฐานะคนเลี้ยง ไม่ใช่บังคับให้ “หายกลัวทันที” แต่คือค่อยๆ ทำให้เขารู้สึกปลอดภัย และใช้ประสบการณ์ดีๆ มาค่อยๆ ลบภาพจำที่น่ากลัวออกไป

จะรู้ได้ยังไงว่าหมากลัวจริงๆ ไม่ใช่แค่ดื้อ?

สัญญาณของความกลัวส่วนใหญ่ จะมาพร้อมภาษากายที่ดูเกร็ง หรือพยายามหนี มากกว่าพุ่งเข้าใส่ เช่น หางจุกก้น หูแนบกับศีรษะ ตัวเตี้ยลง หรือหมอบกับพื้น ตาเหลือบมองอย่างระแวง หายใจหอบ น้ำลายออกเยอะ หรือเดินวนไปมาไม่หยุด

เมื่อไหร่ควรพาหมาไปพบสัตวแพทย์?

ถ้าความกลัวของหมารุนแรง จนรบกวนชีวิตประจำวัน เช่น กลัวจนกินข้าวไม่ได้ นอนไม่หลับ เจอสิ่งที่กลัวแล้วควบคุมตัวเองไม่ได้ หรือมีพฤติกรรมทำร้ายตัวเอง / ทำร้ายคน และสัตว์อื่น เป็นประจำ แบบที่ฝึกเองมาสักพัก แล้วยังไม่ดีขึ้นเลย แบบนี้ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ