ทำไมหมาหาว ทั้งที่ไม่ง่วง เข้าใจพฤติกรรมของสี่ขา

J. Kanji
26 ม.ค. 26
16:28
7 views

ทำไมหมาหาว ทั้งที่ไม่ง่วง ทั้งที่เมื่อกี้ยังวิ่งเล่น หรือเพิ่งตื่นอยู่เลย หลายครั้งการหาวของหมา ไม่ได้แปลว่าอยากนอนอย่างเดียว แต่เกี่ยวกับอารมณ์ ความเครียดเล็ก ๆ หรือใช้เป็นสัญญาณสื่อสารกับคน และหมาตัวอื่นด้วย บทความนี้ จะพามาดูทีละมุม แบบเข้าใจง่าย ๆ ว่าการหาว สื่อถึงอะไรบ้าง

ความหมายของการหาวในหมา
การหาวที่เกี่ยวกับอารมณ์และภาษากาย
การหาวที่อาจบอกถึงปัญหาสุขภาพ

หมาหาว ไม่ได้แปลว่าง่วงเสมอไป

แน่นอนว่า หาวเพราะง่วงก็ยังมีอยู่ โดยเฉพาะตอนใกล้หลับ ตื่นนอนใหม่ ๆ หรือเพิ่งใช้พลังเยอะ ๆ แต่สำหรับหมา นักพฤติกรรมสัตว์หลายคน บอกตรงกันว่า หมามักหาวตอน “มีอารมณ์บางอย่างร่วมด้วย” ไม่ใช่แค่ง่วงอย่างเดียว

บทความด้านพฤติกรรมสุนัขระบุว่า การหาวในหมามักเจอตอนหมา “ตื่นตัวแต่รู้สึกกดดันเล็กน้อย” เช่น ตอนถูกกอดแน่น ๆ ถูกจ้องตานาน ๆ หรือถูกบังคับ ให้ทำอะไรบางอย่าง ถือเป็นหนึ่งในสัญญาณว่า เขาไม่ได้สบายใจเต็มร้อยนัก

เพราะงั้น ถ้าหมาเดินเล่นอยู่ดี ๆ แล้วหาว ไม่ได้แปลว่าเขาขี้เกียจ หรือเบื่อโลกเสมอไป แต่อาจกำลังบอกว่า “ตอนนี้ฉันกำลังพยายาม จัดการความรู้สึกตัวเองอยู่นะ” การหาวแบบนี้ เลยมีทั้งมุมของอารมณ์ และการสื่อสารผสมอยู่ด้วย ไม่ใช่แค่เรื่องง่วงอย่างเดียว

หาวเพราะเครียด กังวล หรือเกร็งเล็ก ๆ

การหาวถี่ ๆ โดยเฉพาะในสถานการณ์ ที่หมาดูตึง ๆ เช่น นั่งรอหมอที่คลินิก เจอเสียงดัง คนแปลกหน้า หรือถูกดุแรง ๆ อาจเป็นสัญญาณของ “ความเครียด” มากกว่าง่วง ลองมองว่าการหาวแบบนี้ คือสัญญาณเบา ๆ ว่าเขาเริ่มไม่สบายใจแล้ว

แหล่งข้อมูลด้านสุขภาพสัตว์เลี้ยง ที่อัปเดตล่าสุดในปี 2024 ระบุว่า การหาวมากผิดปกติ มักเชื่อมกับความเครียด ความกังวล หรือความไม่สบายตัวบางอย่าง และควรจับตาดูพฤติกรรมอื่นประกอบ เช่น เดินวน เลียปากถี่ ๆ หูราบ หางจุก หรือหอบร่วมด้วย (18 ตุลาคม 2024) [1]

ถ้าเจอแบบนี้บ่อย ในสถานการณ์คล้าย ๆ กัน เช่น หาวทุกครั้ง ที่มีคนเข้าใกล้เร็วเกินไป หาวตอนเจ้าของเสียงดังใส่ หรือหาวเวลาอยู่ในที่ที่คนเยอะ ๆ อาจแปลได้ว่า หมากำลังบอกเราเบา ๆ ว่า “ฉันไม่ค่อยโอเคเท่าไหร่เลยนะ”

หาวเวลาเจอสิ่งใหม่ ๆ เพื่อใช้เวลา “ประมวลผล”

ทำไมหมาหาว ทั้งที่ไม่ง่วง พฤติกรรมที่เจอบ่อย คือหมาหาวเวลาเจอสิ่งใหม่ เช่น ฝึกท่าคำสั่งใหม่ ๆ เจอของเล่นแปลก ๆ หรืออยู่ในคอร์สฝึกเชื่อฟัง แล้วอยู่ดี ๆ ก็หาวยาวหนึ่งที นักพฤติกรรมสุนัขบางคนมองว่า การหาวลักษณะนี้คล้าย “displacement behavior”

หรือการเบนพฤติกรรมออกมา เพื่อช่วยให้สมอง จัดการความตื่นเต้น ความกดดัน หรือข้อมูลใหม่ ๆ ที่หลั่งไหลเข้ามา เป็นเหมือนปุ่ม “พักแป๊บ” ให้ตัวเอง ไม่ได้แปลว่าเขา เบื่อหรือไม่สนใจเราเสมอไป เวลาฝึกหมา แล้วเขาเริ่มหาวบ่อย ๆ อาจแปลได้หลายอย่าง

เช่น เนื้อหาที่ฝึกเริ่มยากเกิน ฝึกนานเกินจนสมองล้า ยังไม่เข้าใจว่าต้องทำอะไร ลองลดความยาก แบ่งเป็นขั้นเล็ก ๆ หรือพักให้หมาผ่อนคลาย แล้วค่อยเริ่มใหม่ จะช่วยให้เขารู้สึกดี และเรียนรู้ได้ดีขึ้น กว่าการฝืนไปเรื่อย ๆ

หาวเป็น “ภาษากาย” เพื่อขอเว้นระยะ

ในโลกของหมา การหาวไม่ใช่แค่การระบายลมหายใจ แต่เป็นหนึ่งใน “calming signals” หรือ “appeasement signals” คือสัญญาณที่ใช้ลดความตึงเครียด และบอกว่า “ฉันไม่อยากมีเรื่องนะ” แหล่งข้อมูลด้านพฤติกรรมสุนัขอธิบายว่า การเลียปาก หันหน้าออก หาว หรือนั่ง/นอนหลบสายตา

เป็นพฤติกรรมที่ใช้ เพื่อหลีกเลี่ยงความขัดแย้ง และบอกคู่สนทนา (ทั้งหมาและคน) ว่าเขาไม่ต้องการปะทะ หรือถูกกดดันเพิ่ม ตัวอย่างเช่น เราก้มหน้าไปกอดแน่น ๆ แล้วหมาหาว พร้อมกับเบือนหน้าออก หมาสองตัวเจอกัน ตัวหนึ่งยืดตัวนิ่ง ส่วนอีกตัวหาวแล้วเดินเฉียงหลบ

เวลาสงสัยว่า หมามองตาเจ้าของ สื่ออะไร ให้ลองคิดว่าเขา กำลังใช้อีกหนึ่งภาษากาย เล่าอารมณ์ตัวเองให้เราฟัง ในหลาย ๆ เคส การหาวตอนนี้คือ “ฉันพยายามทำให้สถานการณ์เบาลงนะ ช่วยลดความกดดันให้ฉันหน่อย” ถ้าเจ้าของเข้าใจ และหยุดกดดัน หรือลดระยะลง จะช่วยให้หมารู้สึกปลอดภัยมากขึ้นเยอะ

หาวแบบ “ติดเชื้อ” เหมือนกับคน

เคยไหม? เราหาว แล้วหมาก็หาวตาม หรือคนในบ้านหาวกันเป็นทอด ๆ แล้วหมาก็ร่วมวงด้วย งานวิจัยปี 2008 พบว่า หมาประมาณ 72% หาวเมื่อเห็นคนหาวต่อหน้า มากกว่าการเห็นแค่การอ้าปากเฉย ๆ ที่ไม่ใช่การหาวจริง ๆ ทำให้นักวิจัยเสนอว่า “หาวติดเชื้อจากคน” น่าจะเกิดขึ้นจริงในหมา (23 ตุลาคม 2008) [2]

ที่น่าสนใจคือ มีงานศึกษาในปี 2013 ที่ชี้ว่า หมามักหาวตอบมากกว่า ถ้าคนที่หาวคือ “เจ้าของหรือคนคุ้นเคย” มากกว่าคนแปลกหน้า คล้ายกับในคนที่หาว ติดกันง่ายในกลุ่มคนที่สนิท หรือมีสายสัมพันธ์ กันอยู่ก่อนแล้ว (20 เมษายน 2025) [3]

ตรงนี้ทำให้หลายคนมองว่า การหาวของหมา บางทีอาจเป็นส่วนหนึ่ง ของความเป็น “สัตว์สังคม” ใช้เชื่อมจังหวะอารมณ์ และความตื่นตัวในกลุ่ม มากกว่าจะเป็นเรื่องง่วงอย่างเดียว มันเลยเหมือนปุ่มเล็ก ๆ ที่ช่วยให้ทุกตัวจูนอารมณ์ ให้ใกล้เคียงกันมากขึ้น

หาวบ่อยผิดปกติ อาจเกี่ยวกับสุขภาพ ควรเช็กให้ชัวร์

แม้การหาวส่วนใหญ่ จะเกี่ยวกับอารมณ์ ความเครียด หรือการสื่อสาร แต่ถ้าเริ่มสังเกตว่าหมาหาวถี่มาก แบบไม่ได้อยู่ในสถานการณ์เครียดชัด ๆ และมาพร้อมสัญญาณอื่น เช่น ซึมลง ไม่ค่อยเล่น หอบหรือหายใจลำบาก ท่าทางเจ็บปาก เจ็บคอ หรือไม่ยอมอ้าปากกินขนม ไอ เหนื่อยง่ายผิดปกติ

แหล่งข้อมูลด้านสุขภาพสัตว์ บางแห่งระบุว่า การหาวมากผิดปกติ อาจเชื่อมโยงกับอาการเจ็บปาก ปัญหาทางเดินหายใจ ปัญหาหัวใจ หรือภาวะที่ร่างกาย ต้องการออกซิเจนมากขึ้น ซึ่งต้องอาศัยสัตวแพทย์ ตรวจเพิ่มเติม ไม่ควรเดาเอง

สรุปง่าย ๆ คือถ้าหาวนาน ๆ ครั้งในสถานการณ์ ที่พอเข้าใจได้ เช่น เครียด ตื่นเต้น ง่วง หรือเจออะไรใหม่ ๆ ก็มักจะยังอยู่ในช่วง “ปกติของหมา” แต่ถ้าเริ่มรู้สึกว่า “วันนี้หาวทั้งวันเลย” หรือหาวร่วมกับอาการไม่สบายอื่น ๆ การพาไปให้หมอตรวจ คือทางเลือกที่ปลอดภัยที่สุด

ทำไมหมาหาว ทั้งที่ไม่ง่วง กับบทสรุป

ทำไมหมาหาว ทั้งที่ไม่ง่วง คำตอบคือการหาวของหมา ไม่ได้เป็นแค่สัญญาณว่า “ง่วงจะหลับแล้วนะ” แต่เป็นทั้งภาษากาย บทสนทนาทางอารมณ์ และบางครั้งก็เป็นสัญญาณเตือน เรื่องสุขภาพด้วย ยิ่งเราอ่าน “ภาษาหาว” ของหมาออกมากเท่าไหร่ ก็ยิ่งเข้าใจโลกในหัวเขา มากขึ้นเท่านั้น

ถ้าหมาหาวใส่ตอนเราดุ แปลว่าไม่แคร์เราใช่ไหม?

ไม่ใช่เลย ส่วนใหญ่เป็นสัญญาณแบบ calming signal มากกว่า หมากำลังพยายามบอกว่า “ฉันตึง ๆ เครียด ๆ ขอเบาได้ไหม” มากกว่าจะเป็นการกวน หรือท้าทาย ถ้าเห็นหาวร่วมกับหูราบ มองหลบ หรือนอนหงายท้อง แปลว่าเขากำลังพยายาม ลดความกดดัน ไม่ได้อยากมีเรื่องกับเรา

หมาหาวตอนเล่น แปลว่าเบื่อหรือไม่สนุกเหรอ?

ไม่จำเป็นเสมอไป บางครั้งหมาเล่นจัด ๆ ตื่นเต้นมาก เขาอาจหาวเพื่อช่วย “รีเซตอารมณ์” ให้ตัวเอง ไม่ให้ล้นเกินไปจนควบคุมไม่ได้ แต่ถ้าหาวแล้วเริ่มเดินหนี ไม่เข้ามาเล่นต่อ หรือดูเกร็ง ๆ ไม่ผ่อนคลาย อันนี้อาจแปลว่าตึงเกินไป หรือไม่อยากเล่นต่อจริง ๆ ควรให้เขาพัก