ไขข้อสงสัย ทำไมคนเลี้ยงหมา ถึงเดินช้าลง

J. Kanji
11 ก.พ. 26
15:02
15 views

ทำไมคนเลี้ยงหมา ถึงเดินช้าลง คำตอบคือพอมีหมา เราไม่ได้เดินเพื่อ “ไปให้ถึง” อย่างเดียวแล้ว แต่เดินเพื่อให้มันได้ดม ได้สำรวจ ได้หยุดอ่านข่าวสารข้างทาง แถมเรายังต้องคอยมองพื้น รถ และอารมณ์ของมันไปพร้อมกัน เลยกลายเป็นว่าจังหวะชีวิตทั้งวัน ช้าลงแบบเนียนๆ โดยไม่รู้ตัว

จังหวะเดินของหมา ดม-หยุด-สำรวจ
สิ่งที่เจ้าของต้องทำระหว่างทาง
ผลลัพธ์ของการเดินช้าลง

จังหวะของหมา ไม่เท่ากับจังหวะของคน

เวลาเราเดินคนเดียว เรามักมีเป้าหมายในหัว เช่น ไปซื้อของ ไปขึ้นรถ ไปให้ทันเวลา แต่หมาไม่ได้สนใจเส้นชัยขนาดนั้น หมาสนใจระหว่างทางมากกว่า เพราะโลกของมัน เต็มไปด้วยข้อมูลที่เราไม่เห็น ทั้งกลิ่น เสียง ร่องรอยของสัตว์ตัวอื่น หรือแม้แต่จุดที่เมื่อวาน มีหมาตัวหนึ่งมาเดินผ่าน

พอเราเดินกับหมา เราเลยต้องปรับจังหวะ ให้เข้ากับมันโดยอัตโนมัติ ช้าลงเพื่อให้มันได้ดู ได้ดม ได้อ่าน “ข่าวสารข้างถนน” ซึ่งสำหรับหลายบ้าน นี่แหละคือ กิจกรรมยามเย็น ที่หมาชอบที่สุด และต่อให้เราพยายามเร่ง ยังไงเราก็ต้องหยุดอยู่ดี เพราะหมามีภารกิจของมัน

“หยุดดม” คือกิจกรรมหลัก ไม่ใช่เรื่องจุกจิก

คนที่ไม่ได้เลี้ยงหมา มักมองว่า “ดมอะไรนักหนา” แต่สำหรับหมา การดมคือการทำความเข้าใจโลก เป็นการเก็บข้อมูล แบบละเอียดมากๆ และมันไม่ได้ดม เพื่อความสนุกอย่างเดียว บางทีมันกำลังเช็กความปลอดภัย เช็กว่าแถวนั้นมีอะไรใหม่ หรือมีตัวไหน เคยมาอยู่ตรงนี้

และนี่คือเหตุผลว่า ทำไมคนเลี้ยงหมาถึงเดินช้าลง เพราะการเดินของเรา จะถูกแบ่งเป็นช่วงๆ คือ เดิน-หยุด-เดิน-หยุด แถมบางครั้งหยุดแล้ว หมาก็ยังไม่ไป เพราะมันยัง “อ่านกลิ่น” ไม่จบ เราเลยได้ฝึกความอดทน แบบไม่ได้ตั้งใจ และฝึกการอยู่กับปัจจุบัน แบบที่ไม่มีใครบังคับ นอกจากสายจูงในมือเราเอง

อีกอย่างที่คนเลี้ยงหมา เจอบ่อยคือ พอหมาเริ่มดม เราก็จะเผลอ “ยืนดู” และสแกนรอบๆ ไปด้วย ทั้งรถที่กำลังมา คนที่เดินสวน หรือพื้นแถวนั้น มีอะไรอันตรายไหม สุดท้ายเราเลยไม่ได้แค่รอ ให้หมาดมเสร็จ แต่เหมือนโดนบังคับ ให้ช้าลงแบบมีสติขึ้นไปพร้อมกัน

เส้นทางเดิม กลายเป็นเส้นทาง ที่มีรายละเอียด

ก่อนเลี้ยงหมา เราอาจไม่เคยสนใจว่าใต้ต้นไม้ มีดินร่วนแค่ไหน มุมกำแพงนั้นมีกลิ่นอะไร หรือซอกฟุตปาธ มีอะไรตกอยู่ แต่พอมีหมา เราเริ่ม “สังเกต” มากขึ้นโดยไม่รู้ตัว เพราะหมาจะพาเรา ซูมเข้าไปดูรายละเอียด ในชีวิตประจำวัน

เราจะเริ่มรู้ว่าจุดไหนพื้นลื่น จุดไหนคนชอบขี่มอเตอร์ไซค์เร็ว จุดไหนมีเศษแก้ว จุดไหนมีหมาจรเยอะ จุดไหนหมาชอบกลัวเสียงดัง พอเราต้องอ่านสภาพแวดล้อมตลอดเวลา จังหวะเดินมันก็จะช้าลงเอง เพราะสมองเราไม่ได้โฟกัสแค่ “เดินให้ถึง” แต่โฟกัสว่า “เดินให้ปลอดภัย และสบายสำหรับหมาด้วย”

เดินกับหมา ไม่ใช่คาร์ดิโออย่างเดียว

เวลาเดินคนเดียว เราอาจเดินแบบไม่คิดมาก เหนื่อยก็ฝืน แดดก็ทน แต่พอมีหมา เราจะเริ่มคิดแทนมัน เช่น ร้อนเกินไปไหม ทางนี้รถเยอะไปไหม พื้นตรงนี้หยาบไปหรือเปล่า หรือมันเริ่มหอบแล้วหรือยัง

พอเราต้องคอยเช็กอาการหมา การเดินเลยไม่ใช่เรื่อง “ฉันออกกำลัง” ล้วนๆ แต่มันเป็นกิจกรรมดูแล สิ่งมีชีวิตอีกตัวหนึ่งไปพร้อมกัน เราเลยชะลอจังหวะ เพื่อให้มันไหว เพื่อให้มันมีความสุข และเพื่อให้เรา ได้สื่อสารกันตลอดทาง

อีกมุมที่น่าสนใจคือ งานวิจัยปี 2019 พบว่าเจ้าของสุนัข มีโอกาสทำกิจกรรมทางกาย ถึงเกณฑ์แนะนำ (ประมาณ 150 นาที/สัปดาห์) มากกว่าคนที่ไม่ได้เลี้ยงหมาถึง 4 เท่า หลายคนเลยเหมือน “เดินช้าลง แต่เดินบ่อย/สม่ำเสมอขึ้น” แบบไม่รู้ตัว (18 เมษายน 2019) [1]

คนเลี้ยงหมามัก “แวะ” มากขึ้น

เดินกับหมาแล้วมีโอกาส แวะคุยกับคนอื่นมากขึ้น แบบแปลกๆ บางคนเดินผ่านก็ทัก บางคนขอจับ บางคนถามพันธุ์ บางคนเล่าประสบการณ์ เลี้ยงหมาของตัวเอง บางทีแค่หมานั่งนิ่งๆ น่ารัก ก็ทำให้เกิดบทสนทนาได้แล้ว

พอเรามีช่วงคุย มีช่วงตอบคำถาม มีช่วงยิ้มให้คนที่เดินสวน การเดินก็ยิ่งช้าลงไปอีก แต่เป็นความช้าที่ไม่ได้เสียเวลา มันเหมือนเราได้พัก ได้เชื่อมต่อกับคนอื่นแบบง่ายๆ และได้รู้สึกว่าเรา ไม่ได้เดินอยู่คนเดียว

มีหลักฐานเชิงงานวิจัยรองรับด้วยนะ งานปี 2015 ชี้ว่า “สัตว์เลี้ยง” (รวมถึงสุนัข) สามารถเป็นเหมือนตัวเชื่อม ให้คนได้รู้จักเพื่อนบ้าน เกิดมิตรภาพ และได้รับแรงสนับสนุน ทางสังคมง่ายขึ้น ซึ่งก็เข้ากับภาพที่เราเดินกับหมา แล้วคุยกับคนอื่นมากขึ้นพอดี (29 เมษายน 2015) [2]

มันไม่ใช่ “เดินช้า” แต่มันคือ “ใช้ชีวิตช้าลง”

เหตุผลลึกๆ ที่คนเลี้ยงหมาเดินช้าลง อาจไม่ใช่เพราะหมาดื้อ หรือหมาชอบหยุดอย่างเดียว แต่อาจเป็นเพราะหมา สอนให้เราอยู่กับจังหวะที่สบายขึ้น มองเห็นสิ่งเล็กๆ ระหว่างทาง และไม่เร่งทุกอย่างเหมือนเดิม

และมีงานทบทวน แบบเป็นระบบในปี 2022 ที่รวบรวมหลักฐานเกี่ยวกับ “สัตว์เลี้ยง” กับความเหงา/ความโดดเดี่ยวไว้ด้วย เลยพอเดาได้ว่า เวลาที่เราได้อยู่กับหมา (รวมถึงการพาเดิน) อาจช่วยให้รู้สึกเชื่อมต่อ และใจนิ่งขึ้นสำหรับบางคนจริงๆ (11 กรกฎาคม 2022) [3]

หลายคนพอเลี้ยงหมาแล้ว เริ่มรู้สึกว่าการเดิน ไม่ได้เป็นแค่กิจกรรม แต่เป็นช่วงเวลาที่ได้พักหัว ได้หายใจ ได้ฟังเสียงเมืองแบบไม่ต้องรีบ และได้ใช้เวลากับเพื่อนสี่ขา ที่ไม่มีความคาดหวังอะไรเลย นอกจากอยากเดินไปด้วยกัน

ทำไมคนเลี้ยงหมา ถึงเดินช้าลง กับบทสรุป

ทำไมคนเลี้ยงหมา ถึงเดินช้าลง นั่นเพราะจังหวะของหมา เน้นสำรวจมากกว่าไปให้ถึง เราต้องหยุดให้มันดม และเช็กสิ่งแวดล้อม ต้องดูแลความปลอดภัยของมัน และมักมีจังหวะแวะคุย กับผู้คนระหว่างทาง สุดท้ายความช้า กลายเป็นความสบาย และทำให้เราใช้ชีวิต แบบไม่รีบขึ้นโดยไม่รู้ตัว

ทำไมบางวัน หมาหยุดดมเยอะกว่าปกติ?

เพราะสิ่งแวดล้อมเปลี่ยนได้ตลอด วันนั้นอาจมีหมาตัวอื่นมาเดินผ่าน มีคนทำความสะอาด หรือมีกลิ่นใหม่ๆ ที่น่าสนใจสำหรับมัน ซึ่งสำหรับหมา “ข่าวใหม่” สำคัญมาก และบางทีแค่ลมเปลี่ยนทิศ กลิ่นก็พัดมาใหม่ จนมันต้องหยุดเช็กอีกรอบด้วย

คนเลี้ยงหมาเดินช้าลง ถือว่าเป็นเรื่องดีไหม?

ส่วนใหญ่เป็นเรื่องดี เพราะทำให้เรา ได้เดินแบบมีสติขึ้น เครียดน้อยลง และสังเกตรอบตัวมากขึ้น แต่ถ้าวันไหนต้องรีบจริงๆ ก็แค่เลือกเวลา/เส้นทางที่เดินได้ลื่นกว่า หรือพาไปทำธุระแบบสั้นๆ แล้วค่อยชดเชย ด้วยการพาเดินเล่นยาวๆ ทีหลัง